Critical Edition
वैशंपायन उवाच एवं सनत्सुजातेन विदुरेण च धीमता सार्धं कथयतो राज्ञः सा व्यतीयाय शर्वरी
M. N. Dutt: Vaishampayana said In this way discoursing with Sanat-Sujata and wise Vidura, the king passed that night.
Supplementary Passages:
5.46.1 Before the ref., G2 ins.: *303 नमः पुंसे पुराणाय पूर्णानन्दाय विष्णवे निरस्तनिखिलध्वान्ततेजसे विश्वहेतवे
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां राजानः सर्व एव ते सभामाविविशुर्हृष्टाः सूतस्योपदिदृक्षया
M. N. Dutt: That night having passed away, all the kings entered the Council Chamber with glad hearts with the desire of seeing the Suta.
शुश्रूषमाणाः पार्थानां वचो धर्मार्थसंहितम् धृतराष्ट्रमुखाः सर्वे ययू राजसभां शुभाम्
M. N. Dutt: Desirous of hearing the message of those sons of Pritha, full of virtue and worldly benefit, all with Dhritarashtra at their head went to the blessed Council Chamber.
सुधावदातां विस्तीर्णां कनकाजिरभूषिताम् चन्द्रप्रभां सुरुचिरां सिक्तां परमवारिणा
M. N. Dutt: Of a bright whit and large area and adorned with a golden floor it was beautiful as the moon and wet with sandal water.
रुचिरैरासनैः स्तीर्णां काञ्चनैर्दारवैरपि अश्मसारमयैर्दान्तैः स्वास्तीर्णैः सोत्तरच्छदैः
M. N. Dutt: It was covered over with handsome seats made of gold and of wood and of marble and of ivory, having excellent covers.
भीष्मो द्रोणः कृपः शल्यः कृतवर्मा जयद्रथः अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तश्च बाह्लिकः
AI Translation: Bhishma, Drona, Kripa, Shalya, Kritavarma, Jayadratha, Ashvatthama, Vikarna, Somadatta, Bahlika,
विदुरश्च महाप्राज्ञो युयुत्सुश्च महारथः सर्वे च सहिताः शूराः पार्थिवा भरतर्षभ धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां शुभाम्
AI Translation: And the very wise Vidura, and the great warrior Yuyutsu, and all the brave kings, O bull of the Bharatas, with Dhritarashtra at their head, entered that auspicious assembly hall.
दुःशासनश्चित्रसेनः शकुनिश्चापि सौबलः दुर्मुखो दुःसहः कर्ण उलूकोऽथ विविंशतिः
AI Translation: Duhshāsana, Chitrasena, Shakuni Soubala, Dummukha, Duhsaha, Karna, Ulūka, and Vivimshati,
Supplementary Passages:
5.46.8 After 8, D10 ins.: *304 दुःशासनः सौबलश्च शकुनिः शलतोशलौ while S ins.: *305 एते चान्ये च बहवः पार्थिवा भरतर्षभ
कुरुराजं पुरस्कृत्य दुर्योधनममर्षणम् विविशुस्तां सभां राजन्सुराः शक्रसदो यथा
AI Translation: Placing the king of the Kurus, the intolerant Duryodhana, at the forefront, they entered that assembly hall, O king, like the gods entering Shakra's abode.
आविशद्भिस्तदा राजञ्शूरैः परिघबाहुभिः शुशुभे सा सभा राजन्सिंहैरिव गिरेर्गुहा
M. N. Dutt: At the time, O king, filled with those heroes, having arms like iron maces, that Council Chamber, O king, appeared like a den filled with lion.
ते प्रविश्य महेष्वासाः सभां समितिशोभनाः आसनानि महार्हाणि भेजिरे सूर्यवर्चसः
M. N. Dutt: All those mighty bowmen of great prowess having entered the hall, those of the effulgence of the sun seated themselves on the variegated seats.
आसनस्थेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत द्वाःस्थो निवेदयामास सूतपुत्रमुपस्थितम्
AI Translation: When all the kings were seated, O descendant of Bharata, the doorkeeper announced the arrival of the son of the charioteer.
अयं स रथ आयाति योऽयासीत्पाण्डवान्प्रति दूतो नस्तूर्णमायातः सैन्धवैः साधुवाहिभिः
AI Translation: This is the chariot that came to the Pandavas. The messenger has quickly come to us with the Saindhava horses.
उपयाय तु स क्षिप्रं रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली प्रविवेश सभां पूर्णां महीपालैर्महात्मभिः
M. N. Dutt: Coming to that place quickly and dismounting from the chariot the one having earrings entered the Council Chamber full of great-souled rulers of the earth.
संजय उवाच प्राप्तोऽस्मि पाण्डवान्गत्वा तद्विजानीत कौरवाः यथावयः कुरून्सर्वान्प्रतिनन्दन्ति पाण्डवाः
M. N. Dutt: Sanjaya said Having gone to the Pandavas, I am returned; know you this, O sons of Kuru. The Pandus salute all the sons of Kurus, each according to his age.
अभिवादयन्ति वृद्धांश्च वयस्यांश्च वयस्यवत् यूनश्चाभ्यवदन्पार्थाः प्रतिपूज्य यथावयः
M. N. Dutt: They pay their respects to the old and present suitable greetings to those of their age and also to those their younger. In fact, the sons Pritha present suitable greetings to all according to their respective ages.
यथाहं धृतराष्ट्रेण शिष्टः पूर्वमितो गतः अब्रुवं पाण्डवान्गत्वा तन्निबोधत पार्थिवाः
M. N. Dutt: What I, instructed by Dhritarashtra before having gone there from hence said to the sons Pandu, listen to that, O rulers.
Supplementary Passages:
5.46.17 After 17, S ins.: *306 अब्रूतां तात धर्मेण वासुदेवधनंजयौ