Critical Edition
वैशंपायन उवाच ततो दुर्योधनो राजा सर्वास्ताः प्रकृतीः शनैः अर्थमानप्रदानाभ्यां संजहार सहानुजः
AI Translation: Vaishampayana said: Then King Duryodhana gradually brought all those subjects under his control, along with his younger brother, by giving them wealth, honor, and gifts.
Supplementary Passages:
1.131.1 After 1, T2 G (except G3.6) ins.: *1446 युयुत्सुमपनीयैकं धार्तराष्ट्राः सहोदराः
धृतराष्ट्रप्रयुक्तास्तु केचित्कुशलमन्त्रिणः कथयां चक्रिरे रम्यं नगरं वारणावतम्
AI Translation: Some of them, employed by Dhritarashtra, who were skilled in the use of words, described the beautiful city of Varanavata.
अयं समाजः सुमहान्रमणीयतमो भुवि उपस्थितः पशुपतेर्नगरे वारणावते
AI Translation: This great assembly is the most delightful on earth. It has gathered in the city of Vārāṇasī for the Lord of Beasts.
सर्वरत्नसमाकीर्णे पुंसां देशे मनोरमे इत्येवं धृतराष्ट्रस्य वचनाच्चक्रिरे कथाः
M. N. Dutt: The procession is the most grand in the world; and all gems and jewels (now) there delight the heart." Thus did they (counsellors) under instruction from Dhritarashtra, speak (of the city). O sons,
कथ्यमाने तथा रम्ये नगरे वारणावते गमने पाण्डुपुत्राणां जज्ञे तत्र मतिर्नृप
M. N. Dutt: O king, while they were speaking of the charming city of Varanavata, the Pandavas desired in their mind to go there.
यदा त्वमन्यत नृपो जातकौतूहला इति उवाचैनानथ तदा पाण्डवानम्बिकासुतः
M. N. Dutt: When the king Dhritarashtra knew that their (Pandavas) curiosity had been awakened, then the son of Ambika, (Dhritarashtra) spoke thus to the Pandavas.
Supplementary Passages:
1.131.6 T G ins. after 6: D4 marg., after dhṛta. u. (cf. v.l. 7): *1447 अधीतानि च शास्त्राणि युष्माभिरिह कृत्स्नशः अस्त्राणि च तथा द्रोणाद्गौतमाच्च शरद्वतः सोऽहमेवंगते तात चिन्तयामि समन्ततः रक्षणे व्यवहारे च राज्यस्य सततं हिताः
ममेमे पुरुषा नित्यं कथयन्ति पुनः पुनः रमणीयतरं लोके नगरं वारणावतम्
M. N. Dutt: Dhritarashtra said: My men tell me daily again and again that the city of Varanavata is the most charming in the world.
ते तात यदि मन्यध्वमुत्सवं वारणावते सगणाः सानुयात्राश्च विहरध्वं यथामराः
M. N. Dutt: if you desire to see the festival of Varanavata, go (there) with your friends and followers and enjoy yourselves like the celestial.
ब्राह्मणेभ्यश्च रत्नानि गायनेभ्यश्च सर्वशः प्रयच्छध्वं यथाकामं देवा इव सुवर्चसः
AI Translation: And to the Brahmanas and to the singers, give all kinds of jewels, as you wish, like the gods of great splendor.
कंचित्कालं विहृत्यैवमनुभूय परां मुदम् इदं वै हास्तिनपुरं सुखिनः पुनरेष्यथ
AI Translation: Having stayed for some time and experienced supreme joy, you will return to this Hastinapura, O happy ones.
Supplementary Passages:
1.131.10 After 10, T G ins.: *1448 निवसध्वं च तत्रैव संरक्षणपरायणाः वैलक्षण्यं हि तत्रैव भविष्यति परंतपाः T1 G1.3.6 cont.: *1449 नगरं पुनरेवेदमुपयास्यथ पाण्डवाः
धृतराष्ट्रस्य तं काममनुबुद्ध्वा युधिष्ठिरः आत्मनश्चासहायत्वं तथेति प्रत्युवाच तम्
M. N. Dutt: Vaishampayana said : Yudhisthira, understanding the motives of Dhritarashtra and knowing himself weak and friendless, said, “Be it so."
ततो भीष्मं महाप्राज्ञं विदुरं च महामतिम् द्रोणं च बाह्लिकं चैव सोमदत्तं च कौरवम्
AI Translation: Then to Bhishma, the highly wise, and to the highly intelligent Vidura, and to Drona, Bahlika, and Somadatta of the Kauravas,
कृपमाचार्यपुत्रं च गान्धारीं च यशस्विनीम् युधिष्ठिरः शनैर्दीनमुवाचेदं वचस्तदा
AI Translation: And Kripa, the son of Acharya, and the glorious Gandhari, Yudhiṣṭhira slowly and sadly spoke these words to them then:
Supplementary Passages:
1.131.13 After 13a, K4 Ñ V1 B D (except D5) T1 ins.: *1450 भूरिश्रवसमेव च मान्यानन्यानमात्यांश्च ब्राह्मणांश्च तपोधनान् पुरोहितांश्च पौरांश्च After 13ab, T G (except G3.6) ins.: *1451 सर्वमातॄरुपस्पृष्ट्वा (sic) विदुरस्य च योषितः
रमणीये जनाकीर्णे नगरे वारणावते सगणास्तात वत्स्यामो धृतराष्ट्रस्य शासनात्
M. N. Dutt: Yudhisthira said : We go with our friends and followers to the charming and populous city of Varanavata at the command of Dhritarashtra.
प्रसन्नमनसः सर्वे पुण्या वाचो विमुञ्चत आशीर्भिर्वर्धितानस्मान्न पापं प्रसहिष्यति
M. N. Dutt: Give us cheerfully your benedictions, so that acquiring prosperity with it, we may not be touched by sin.
एवमुक्तास्तु ते सर्वे पाण्डुपुत्रेण कौरवाः प्रसन्नवदना भूत्वा तेऽभ्यवर्तन्त पाण्डवान्
AI Translation: Thus addressed by the son of Pandu, all the Kauravas became cheerful-faced and approached the Pandavas.
स्वस्त्यस्तु वः पथि सदा भूतेभ्यश्चैव सर्वशः मा च वोऽस्त्वशुभं किंचित्सर्वतः पाण्डुनन्दनाः
AI Translation: May you always have good fortune on your path, and may all the spirits be well. May there be nothing inauspicious for you from any direction, O sons of Pandu.
ततः कृतस्वस्त्ययना राज्यलाभाय पाण्डवाः कृत्वा सर्वाणि कार्याणि प्रययुर्वारणावतम्
M. N. Dutt: Having performed propitiatory rites for obtaining the kingdom and making all other preparations, the princes (the Pandavas) started for Varanavata.