Critical Edition
संजय उवाच तस्य लालप्यतः श्रुत्वा वृद्धः कुरुपितामहः देशकालोचितं वाक्यमब्रवीत्प्रीतमानसः
M. N. Dutt: Sanjaya said When he had been thus speaking, the venerable grandsire of the Kurus, pleased with him, addressed to him these words suitable to season and place.
समुद्र इव सिन्धूनां ज्योतिषामिव भास्करः सत्यस्य च यथा सन्तो बीजानामिव चोर्वरा
AI Translation: As the ocean is to the rivers, as the sun is to the luminaries, As the good are to truth, as the earth is to seeds,
पर्जन्य इव भूतानां प्रतिष्ठा सुहृदां भव बान्धवास्त्वानुजीवन्तु सहस्राक्षमिवामराः
AI Translation: Be a friend to those who rely on you, like the rain to all beings. May your relatives live in dependence on you, like the immortals on the thousand-eyed one.
Supplementary Passages:
7.4.3 After 3, N (except D4.7; Ś2 missing) ins.: *30 मानहा भव शत्रूणां मित्राणां नन्दिवर्धनः कौरवाणां भव गतिर्यथा विष्णुर्दिवौकसाम्
स्वबाहुबलवीर्येण धार्तराष्ट्रप्रियैषिणा कर्ण राजपुरं गत्वा काम्बोजा निहतास्त्वया
M. N. Dutt: ( Karna, ever anxious to perform the pleasures of the son of Dhritarashtra, you, with the strength and vigour of your arms, did defeat the Kambojas, having goue to their country, namely Rajapura.
गिरिव्रजगताश्चापि नग्नजित्प्रमुखा नृपाः अम्बष्ठाश्च विदेहाश्च गान्धाराश्च जितास्त्वया
M. N. Dutt: You also vanquished the monarchs who was stopping at Girivraja and who was headed by Nagnajit, as also the Ambasthas, the Vidchas and the Gandharvas.
Supplementary Passages:
7.4.5 After 5, D4.7.8 ins.: *31 तथातिबलवान्राजा जरासंधोऽद्भुतोपमः समरे समरश्लाघी न त्वयाभ्यधिको रणे
हिमवद्दुर्गनिलयाः किराता रणकर्कशाः दुर्योधनस्य वशगाः कृताः कर्ण त्वया पुरा
M. N. Dutt: O Karna, in days gone by, you brought under the authority of Duryodhana the Kiratas obstinate in battle and peopling the strongholds of the Himavat.
Supplementary Passages:
7.4.6 After 6, K4.5 B Dc1 Dn2 D1.3.4.6-8 G1 M ins.: *32 उत्कला मेकलाः पौण्ड्राः कलिङ्गान्ध्राश्च संयुगे निषादाश्च त्रिगर्ताश्च बाह्लीकाश्च जितास्त्वया
तत्र तत्र च संग्रामे दुर्योधनहितैषिणा बहवश्च जिता वीरास्त्वया कर्ण महौजसा
M. N. Dutt: O Karna, desirous of doing good to Duryodhana, you defeated in battle in various lands, O hero, numerous highly vigorous clans.
यथा दुर्योधनस्तात सज्ञातिकुलबान्धवः तथा त्वमपि सर्वेषां कौरवाणां गतिर्भव
M. N. Dutt: May you, O son, be the shelter of all the Kauravas, even as Duryodhana is, with his friends, relatives and kinsmen.
Supplementary Passages:
7.4.8 K2.3 ins. after 8ab: Dn1 after the second occurrence of 1a-2b: *33 क्षेमं विन्दति सर्वत्र शत्रुहानिं च विन्दति
शिवेनाभिवदामि त्वां गच्छ युध्यस्व शत्रुभिः अनुशाधि कुरून्संख्ये धत्स्व दुर्योधने जयम्
M. N. Dutt: I do bid you farewell in benedictory language; go and fight with enemy; command the Kurus in battle and secure victory for Duryodhana.
Supplementary Passages:
7.4.9 After 9, K2 ins.: *34 तथा कुरु मनुष्येन्द्र यथा दुर्योधने जयम्
भवान्पौत्रसमोऽस्माकं यथा दुर्योधनस्तथा तवापि धर्मतः सर्वे यथा तस्य वयं तथा
M. N. Dutt: Like Duryodhana, you are to us our grandson. Therefore, by the ordinances, we are the same to you as we are to him.
यौनात्संबन्धकाल्लोके विशिष्टं संगतं सताम् सद्भिः सह नरश्रेष्ठ प्रवदन्ति मनीषिणः
M. N. Dutt: O foremost of men, the intelligent hold that in this world the connection of the pious with the pious is more closer in respect of relationship than that through the uterus.
स सत्यसंगरो भूत्वा ममेदमिति निश्चितम् कुरूणां पालय बलं यथा दुर्योधनस्तथा
M. N. Dutt: Therefore being faithfully united with the Kurus and believing their army to be your own, do you, like Duryodhana himself, protect it."
Supplementary Passages:
7.4.12 After 12, Dn1 repeats 7 and thereafter ins. a passage given in App. I (No. 2); after that, it repeats 1a-2b and ins. 33* and cont.: D4.7.8 ins. after 12: *35 तथा हि कौरवान्युद्धे ध्रुवं जेष्यन्ति पाण्डवाः क्षत्रधर्मार्जिताँल्लोकानवाप्स्यन्ति न संशयः युध्यस्व निरहंकारो बलवीर्यव्यपाश्रयात् धर्मो हि युद्धादधिकः क्षत्रियस्य न विद्यते संजय उवाच एवमुक्तस्तु भीष्मेण युद्धाय कृतनिश्चयः On the other hand, S ins. after 12: *36 यथा च कुरवो युद्धे योधयन्ति स्म पाण्डवान्
इति श्रुत्वा वचः सोऽथ चरणावभिवाद्य च ययौ वैकर्तनः कर्णस्तूर्णमायोधनं प्रति
AI Translation: Having heard these words, he then bowed his feet and Vaishampāyana said: Having heard these words of the king, the son of the sun, the best of warriors, the lord
Supplementary Passages:
7.4.13 After 13, Dn1 D4.7.8 ins.: S ins. after 14: *37 अथ तत्र महेष्वासो व्यादिशद्रथिनो वरान् वारणांस्तत्प्रकारेण चकार तदनन्तरम् सादिनश्च पदातांश्च यथाशास्त्रं बृहस्पतिः स्थापयामास तथा पुत्राणां ते जयप्रियः ततः पक्षौ प्रपक्षौ च विधाय भरतर्षभ पक्षकोट्यां पुनर्द्वाभ्यां पक्षौ द्वाभ्यां सुहृद्वृतः एवमेतन्मया व्यूहं कर्णेन विहितं पुरा प्रेक्षणीयममन्यन्त राजानः कुरुभिः सह नृत्यन्तमिव तं व्यूहं दिधक्षन्तमिवाहितान् कृतं बृहस्पतिमतं मत्वा कर्णेन धीमता बलं व्यूहशरीरस्य सारानीकं परस्परम्
सोऽभिवीक्ष्य नरौघाणां स्थानमप्रतिमं महत् व्यूढप्रहरणोरस्कं सैन्यं तत्समबृंहयत्
M. N. Dutt: Beholding that matchless and extensive encampment of the innumerable army, Karna encouraged that host of well-accoutered and broad-chested soldiers.
Supplementary Passages:
7.4.14 Ś1 K B Dc1 Dn2 D1-3.5.5.6 ins. after 14: Dn1 D8 after 14ab: *38 हृषिताः कुरवः सर्वे दुर्योधनपुरोगमाः तमागतं महाबाहुं सर्वानीकपुरःसरम्
कर्णं दृष्ट्वा महेष्वासं युद्धाय समवस्थितम् क्ष्वेडितास्फोटितरवैः सिंहनादरवैरपि धनुःशब्दैश्च विविधैः कुरवः समपूजयन्
M. N. Dutt: All the Kurus, having Duryodhana at their head, were greatly delighted; and seeing that mighty-armed and high-souled Karna come with the intent of battle and place himself at the command of the whole host, the Kurus welcomed him, with sounds produced by the striking of the arm-pits, with rending shouts, twang of bow-strings, roars like that of lions and diverse other kinds of sounds.